Avtomobil uchun soliq bormi 2026: yillik transport soligʻi, mashina sotganda va hadya olganda soliq — Soliq kodeksi boʻyicha
Jismoniy shaxslar oʻz avtomobili uchun yillik soliq toʻlamaydi — mashina mol-mulk soligʻi obyekti emas. Oʻz mashinangizni sotsangiz daromad soliqdan ozod. Lekin yaqin qarindosh boʻlmagan shaxsdan mashinani hadya olsangiz — 12% soliq.
- Tayyorladi: Bilib oling tahririyati
- 2 ta rasmiy manba asosida
- Raqamlar 2026-yil 1-sentabr holatiga dolzarb
Qisqa javob
Oʻzbekistonda jismoniy shaxslar oʻz avtomobili uchun yillik soliq toʻlamaydi: Soliq kodeksida alohida transport soligʻi yoʻq, mol-mulk soligʻi esa faqat uy-joy va boshqa koʻchmas mulkdan olinadi (419-modda). Oʻzingizga tegishli mashinani sotishdan olingan daromad ham soliqdan ozod (378-modda). Faqat bitta holatda soliq bor: mashinani yaqin qarindosh boʻlmagan shaxsdan hadya yoki meros sifatida olsangiz, uning qiymati daromad hisoblanadi va 12% daromad soligʻi toʻlanadi. Mashina egasining yillik majburiy xarajatlari soliq emas: OSAGO va (eski mashinalar uchun) texnik koʻrik.
Mundarija6
«Mashinam uchun yiliga qancha soliq toʻlayman?» — koʻp beriladigan savol. Javob koʻpchilikni ajablantiradi: jismoniy shaxs oʻz avtomobili uchun yillik soliq toʻlamaydi. Quyida Soliq kodeksi boʻyicha mashina bilan bogʻliq soliqlar qachon boʻladi va qachon boʻlmasligini tushuntiramiz.
Yillik soliq yoʻq
- Soliq kodeksida jismoniy shaxslar uchun alohida transport soligʻi yoʻq.
- Mol-mulk soligʻi faqat uy-joy, kvartira, dala hovli, noturar koʻchmas mulk va koʻp kvartirali uylardagi avtoturargohlardan olinadi (419-modda). Avtomobil bu roʻyxatga kirmaydi.
Uy-joy uchun mol-mulk soligʻi haqida: Mol-mulk va yer soligʻi 2026.
Mashinani sotganda
Oʻzingizga xususiy mulk huquqida tegishli mol-mulkni sotishdan olingan daromad soliqqa tortilmaydi (378-modda, 7-band). Avtomobil uchun egalik muddati ham ahamiyatsiz — uni ertasi kuni sotsangiz ham soliq yoʻq. Faqat mashina oldi-sotdisi bilan doimiy shugʻullansangiz (sotish uchun olib, qayta sotish), bu tadbirkorlik faoliyati hisoblanishi mumkin — unda YATT sifatida soliq toʻlanadi.
Taqqoslash uchun, bu imtiyoz quyidagilarga taalluqli emas:
- 36 oydan kam egalik qilingan uy-joy;
- noturar joylar;
- qimmatli qogʻozlar va kompaniyadagi ulushlar.
Lekin sotish vaqtida boshqa xarajatlar bor: notarial boj va 10 yildan yangi mashina uchun bank eskrou xizmati — batafsil: Avtomobilni nomga oʻtkazish xarajatlari.
Mashinani hadya yoki meros olganda
| Kimdan olinadi | Soliq |
|---|---|
| Yaqin qarindoshdan (ota-ona, farzand, er-xotin va boshqalar) | yoʻq |
| Yaqin qarindosh boʻlmagan shaxsdan | mashina qiymatidan 12% daromad soligʻi |
Soliq kodeksining 378-moddasi 11-bandiga koʻra, jismoniy shaxsdan hadya yoki meros tartibida olingan daromad soliqdan ozod, bundan yaqin qarindosh boʻlmagan shaxslar oʻrtasidagi koʻchmas mulk va avtotransport vositalari mustasno. Yaʼni doʻst yoki uzoq qarindoshdan mashina hadya olsangiz, uning qiymati sizning daromadingiz hisoblanadi va yillik deklaratsiyada koʻrsatilib, 12% soliq toʻlanadi.
Kimlar yaqin qarindosh hisoblanishini aniq holatingiz boʻyicha soliq organidan soʻrab oling.
Unda mashina egasi har yili nimalarga toʻlaydi
Bular soliq emas, lekin majburiy:
| Toʻlov | Qachon | Batafsil |
|---|---|---|
| OSAGO sugʻurta polisi | har yili | OSAGO narxlari 2026 |
| Texnik koʻrik | 11 yildan eski mashinalar uchun 2 yilda bir yoki har yili | Texnik koʻrik 2026 |
| Tonirovka ruxsatnomasi | old oynalar qoraytirilgan boʻlsa — har yili | Tonirovka ruxsatnomasi |
Yoqilgʻi narxida aksiz soligʻi bor, lekin u benzin va gaz bilan birga avtomatik toʻlanadi — alohida hisoblanmaydi.
Esda tuting
- Mashinani yaqin qarindoshga hadya qilish yoki sotish notarial bojda ham arzonroq: 3 BHM oʻrniga uning 5% i.
- Yuridik shaxslar (kompaniyalar) uchun mashina boshqa soliq qoidalariga boʻysunadi — bu maqola faqat jismoniy shaxslar haqida.
Koʻp beriladigan savollar
Mashina uchun har yili soliq toʻlash kerakmi?
Yoʻq. Jismoniy shaxslarning avtomobili mol-mulk soligʻi obyekti emas (Soliq kodeksi 419-modda), alohida transport soligʻi ham yoʻq.
Mashinani sotsam, soliq toʻlaymanmi?
Yoʻq. Oʻzingizga xususiy mulk huquqida tegishli mol-mulkni, jumladan avtomobilni sotishdan olingan daromad soliqqa tortilmaydi (378-modda, 7-band). Bu qoida uy-joyga taalluqli emas — 3 yildan kam egalik qilingan uy sotilsa, soliq bor.
Mashinani hadya olsam, soliq bormi?
Yaqin qarindoshdan hadya yoki meros olsangiz — yoʻq. Yaqin qarindosh boʻlmagan shaxsdan olinsa — mashina qiymati daromad hisoblanadi va 12% soliq toʻlanadi (378-modda, 11-band).
Unda mashina egasi har yili nimalarga pul toʻlaydi?
Soliq emas, balki majburiy toʻlovlarga: OSAGO polisi (har yili) va mashina yoshi 11 yildan oshgan boʻlsa — texnik koʻrik. Benzin va gaz narxidagi aksiz esa yoqilgʻi bilan birga toʻlanadi.
Bu maqola kimgadir kerak boʻlishi mumkin
Manbalar
Maqola foydali boʻldimi?
Ushbu maqola faqat tanishish uchun tayyorlangan va yuridik maslahat hisoblanmaydi. Qoidalar oʻzgarishi mumkin — rasmiy manbalarda (lex.uz, gov.uz) tekshiring.