Авариядан кейин ОСАГО пулини олиш 2026: қайси суғуртачига мурожаат қилиш, ҳужжатлар, 15 кунлик муддат ва тўлов кечикса пеня
Аварияда айбдор бўлмасангиз, зарарни ОСАГО қоплайди: мол-мулкка 28 млн, ҳаёт ва соғлиққа 52 млн сўмгача. Ариза ва ҳужжатлар, суғуртачи 15 кунда қарор қилади, 5 иш кунида тўлайди, кечикса пеня. Айбдорда полис бўлмаса нима қилиш керак.
- Тайёрлади: Билиб олинг таҳририяти
- 2 та расмий манба асосида
- Рақамлар 2026-йил 1-сентябрь ҳолатига долзарб
Қисқа жавоб
Аварияда айбдор бўлмасангиз, зарар айбдорнинг ОСАГО полиси ҳисобидан қопланади: машинага ва мол-мулкка — 28 млн сўмгача, ҳаёт ва соғлиққа — 52 млн сўмгача. Бунинг учун айбдорнинг суғуртачисига (ёки тўғридан-тўғри ҳал этиш тартибида — ўз суғуртачингизга) ёзма ариза ва ҳужжатларни берасиз. Суғуртачи 5 иш кунида машинани кўради, 15 кунда тўлаш ёки рад этиш ҳақида қарор қилади ва 5 иш кунида пулни тўлайди; кечикса, Марказий банк ставкаси бўйича пеня тўлайди. Талаб қилиш муддати — полис тугаганидан кейин 3 йил.
Мундарижа8
Аварияга тушдингиз ва айбдор сиз эмасмисиз? Машинангизни таъмирлаш пулини айбдорнинг ОСАГО полиси тўлайди — бунинг учун унинг чўнтагидан пул сўраш шарт эмас. Қуйида қонун бўйича қанча пул олиш мумкинлиги, қайси ҳужжатлар кераклиги ва суғуртачи қандай муддатларга риоя қилиши шартлигини тушунтирамиз.
Қанча пул қопланади
2026-йил 1-январдан ОСАГО бўйича суғурта суммаси 80 млн сўм. Қонун уни қуйидагича тақсимлайди (22-модда):
| Зарар тури | Улуш | Энг кўпи |
|---|---|---|
| Машина ва бошқа мол-мулкка | суғурта суммасининг 35% и | 28 млн сўм |
| Ҳаёт ва соғлиққа | суғурта суммасининг 65% и | 52 млн сўм |
- Бир нечта жабрланувчи бўлса, сумма улар орасида зарарга мутаносиб бўлинади.
- Мустақил экспертиза ва баҳолаш харажати, шунингдек мастликка тиббий текширув нархи ҳам зарарга қўшиб қопланади.
- Суд харажатлари ва жарималар қопланмайди.
- Зарар 28 млн сўмдан ошса, қолган қисмини айбдордан суд орқали ундириш мумкин.
ОСАГО нархлари ва полис турлари ҳақида: ОСАГО нархлари 2026.
Авария жойида нима қилиш керак
- Тўхтанг, авария белгисини қўйинг, жароҳатланганлар бўлса — 103 га қўнғироқ қилинг.
- Иккинчи ҳайдовчидан суғурта полиси маълумотларини сўранг — қонун бўйича у буни айтиши ва 3 календар кун ичида полис нусхасини бериши шарт.
- Ҳодисани расмийлаштиринг:
- ЙПХ ходимини чақириб — у баённома тузади ва ЙТҲ ҳақида хулоса беради;
- ёки шартлар мос келса — европротокол (ЙТҲ ҳақида хабарнома) билан, ЙПХ ни чақирмасдан: Европротокол шартлари ва тартиби.
- Авария жойини, машиналарнинг ҳолатини ва шикастланган қисмларини суратга ва видеога олинг.
Қайси суғуртачига мурожаат қилинади
- Айбдорнинг суғуртачисига — асосий йўл.
- Ўз суғуртачингизга — «тўғридан-тўғри ҳал этиш» тартибида (20-модда). Бу қулай, чунки ўз компаниянгиз билан ишлайсиз. Кейин у харажатни айбдорнинг суғуртачисидан ундиради.
Мурожаат ёзма шаклда ёки суғуртачининг мобил иловаси орқали электрон берилади.
Аризага илова қилинадиган ҳужжатлар
Қонуннинг 19-моддасига кўра:
- суғурта полиси (бўлса);
- зарар етказилганини тасдиқловчи ҳужжат — ЙТҲ ҳақида хулоса ёки қарор (европротокол бўлса — хабарнома);
- мол-мулкка зарар миқдорини тасдиқловчи ҳужжатлар — баҳолаш ҳисоботи, таъмир сметаси, тўлов ҳужжатлари;
- соғлиққа зарар бўлса — тиббиёт муассасаси маълумотномаси;
- шахсни тасдиқловчи ҳужжат;
- пул ўтказиладиган банк реквизитлари.
Европротокол бўлса, хабарнома ҳужжатлар билан бирга 3 иш куни ичида суғуртачига юборилади. Унга авария фотосурати ёки видеоси, ҳайдовчиларнинг аризалари, ҳужжатлар нусхалари ва 4 соат ичида ўтказилган мастлик текшируви баённомаси илова қилинади.
Суғуртачи қандай муддатларга риоя қилиши шарт
| Босқич | Муддат | Қонун моддаси |
|---|---|---|
| Машинани кўриш, экспертиза ва баҳолашни ташкил этиш | ариза кунидан 5 иш куни | 21-модда |
| Тўлаш ёки рад этиш ҳақида қарор | ариза кунидан 15 кун | 23-модда, 20-2-модда |
| Пулни тўлаш | қарор кунидан 5 иш куни | 23-модда |
| Тўлов кечикса | Марказий банк асосий ставкаси бўйича пеня | 23-модда |
- Рад этилса, қарорда асослантирилган сабаб кўрсатилиши шарт.
- Суғуртачи 5 иш кунида машинани кўрмаса, экспертизани ўзингиз ташкил этишингиз мумкин — бу ҳолда суғуртачи унинг натижасига эътироз билдира олмайди.
- Зарар тўлиқ аниқланмагунча, аниқланган қисмини олдиндан тўлашни сўрашингиз мумкин.
Таъмирлашга шошилманг
Суғуртачи машинани кўрмагунча ёки қарор чиқармагунча уни таъмирлатманг ва утилизатсия қилманг. Акс ҳолда зарарни аниқлаш имконсиз бўлса, суғуртачи тўловни қисман ёки тўлиқ рад этишга ҳақли (21-модда).
Айбдорда полис бўлмаса ёки у номаълум бўлса
Қуйидаги ҳолларда пул Тўловларни кафолатлаш жамғармасидан компенсатсия сифатида тўланади (25-модда):
- айбдор ОСАГО полиси олмаган бўлса;
- айбдор номаълум бўлса (қочиб кетган);
- машина ўғирланган ҳолда бошқарилган бўлса;
- суғурта компанияси банкрот бўлган бўлса.
Компенсатсия талаби зарар етказилган кундан 3 йил ичида берилади.
Муддатлар ва низолар
- ОСАГО бўйича талабни полис амал қилиш муддати тугаганидан кейин 3 йил ичида бериш мумкин.
- Суғуртачи асоссиз рад этса ёки кам тўласа — аввал унга ёзма эътироз билдиринг, кейин судга мурожаат қилинг. Мустақил баҳолаш ҳисоботини олдиндан тайёрлаб қўйиш фойдали.
- Агар айбдор сиз бўлсангиз, полисингиз ҳисобидан пул тўлангандан кейин суғуртачи қўшимча мукофот тўлашни сўраши мумкин.
Кўп бериладиган саволлар
ОСАГО аварияда қанча пул тўлайди?
2026-йилдан суғурта суммаси 80 млн сўм: мол-мулкка (машинага) етказилган зарар учун 35% и — 28 млн сўмгача, ҳаёт ва соғлиққа — 65% и, 52 млн сўмгача.
Қайси суғурта компаниясига мурожаат қиламан?
Одатда айбдор ҳайдовчининг суғуртачисига. Агар иккалангизда ҳам полис бўлса, тўғридан-тўғри ҳал этиш тартибида ўз суғуртачингизга ҳам мурожаат қилишингиз мумкин — харажатни кейин айбдорнинг суғуртачиси қоплайди.
Суғурта пули неча кунда тушади?
Суғуртачи ариза ва ҳужжатларни олгандан кейин 15 кун ичида қарор қилади, тўлов қарор кунидан бошлаб 5 иш кунидан кечикмаслиги керак. Кечикса — Марказий банкнинг асосий ставкаси бўйича пеня тўланади.
Машинани тезроқ таъмирлатсам бўладими?
Суғуртачи кўрикдан ўтказмагунча ёки қарор қилмагунча таъмирлатманг. Таъмир зарарни тўғри аниқлашга халақит берса, суғуртачи тўловни қисман ёки тўлиқ рад этиши мумкин.
Айбдорда полис бўлмаса ёки у қочиб кетса-чи?
Унда Тўловларни кафолатлаш жамғармасидан компенсатсия тўлови сўралади. Талаб зарар етказилган кундан бошлаб 3 йил ичида берилади.
Бу мақола кимгадир керак бўлиши мумкин
Манбалар
Мақола фойдали бўлдими?
Ушбу мақола фақат танишиш учун тайёрланган ва юридик маслаҳат ҳисобланмайди. Қоидалар ўзгариши мумкин — расмий манбаларда (lex.uz, gov.uz) текширинг.