ОТМга кириш тартиби: рўйхатдан ўтиш муддатлари, тест фанлари ва 189 балл, имтиёзлар, грант ва контракт — 2026-йил қоидалари
Давлат ОТМларига қабул ВМ 578-сон қарори бўйича: рўйхатдан ўтиш ҳар йили 5–25-июнь, тест июль–августда, 3 мажбурий ва 2 мутахассислик фани (189 балл), тест пули 220 000 сўм ва ундан озод қилинганлар, чет тили сертификати, Ижтимоий реестр ва бошқа имтиёзлар, контракт тўлови.
- Тайёрлади: Билиб олинг таҳририяти
- 3 та расмий манба асосида
- Рақамлар 2026-йил 1-сентябрь ҳолатига долзарб
Қисқа жавоб
Давлат ОТМларининг бакалавриатига қабул Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 13-сентябрдаги 578-сон қарори билан тасдиқланган низом бўйича ўтказилади. Рўйхатдан ўтиш my.gov.uz ва Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги сайти орқали икки босқичда: 5–25-июнда фанлар мажмуаси, тил ва тест ҳудуди танланади; тестдан кейин 15 кун ичида 5 тагача йўналиш ва «грант» ёки «йўналиш» устуворлиги танланади. Тест июль–августда: она тили, математика, Ўзбекистон тарихи (мажбурий) ва 2 та мутахассислик фани, жами 189 балл. Тест пули — 220 000 сўм, шу йили мактаб/коллежни битирганлар, И–ИИ гуруҳ ногиронлар, Ижтимоий реестр оилалари ва «Ёшлар дафтари»дагилар тўламайди. Контракт бўйича тўловнинг камида 25% и 15-сентябргача тўланади.
Мундарижа8
Давлат олий таълим ташкилотларига (ОТМ) қабул ҳар йили бир хил қоидалар бўйича ўтади. 2025-йил сентябридан эски 393-сон низом ўрнига Вазирлар Маҳкамасининг 578-сон қарори билан тасдиқланган янги низом амал қилади. Қуйида унинг 2026-йил октябрдаги таҳрири асосида босқичлар, муддатлар, тест, имтиёзлар ва контракт қоидаларини тушунтирамиз. 2026-йилги қабул якунланган — бу қоидалар кейинги йил қабулига тайёрланиш учун ҳам керак.
Кимлар ҳужжат топшириши мумкин
Низомнинг 9-бандига кўра:
- умумий ўрта таълимни (11 йиллик мактаб) тугатганлар;
- ўрта махсус (9+2) ёки бошланғич касбий (9+2) таълимни тугатганлар;
- 2020-йил 24-сентябргача коллеж ёки литсейни (9+3) тугатганлар.
Диплом ва аттестат маълумотлари тизимга автоматик келади, паспорт ва яшаш жойи маълумотлари ҳам ИИВдан реал вақтда олинади.
Муддатлар: икки босқичли рўйхатдан ўтиш
Рўйхатдан ўтиш my.gov.uz ва Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги сайти орқали онлайн (10-банд):
| Босқич | Қачон | Нима танланади |
|---|---|---|
| 1-босқич | ҳар йили 5–25-июнь | фанлар мажмуаси, тест тили, тест топшириладиган ҳудуд, ижодий имтиҳон бўлса — ОТМ |
| Ижодий имтиҳонлар | рўйхатдан кейин 20-июлгача | ОТМнинг ўзида ўтказилади |
| Тест | июль–август (аниқ саналарни Давлат комиссияси эълон қилади) | — |
| 2-босқич | тест якунлангандан кейин 15 кун | ОТМ, 5 тагача йўналиш, таълим шакли ва устуворлик |
| Натижа | 2-босқич тугаганидан кейин 1 ҳафта ичида | Агентлик сайтида |
- Балларингиз тест кунининг эртасига маълум бўлади.
- Рўйхатдан ўтиш муддати тугагач, маълумотларни ўзгартириб бўлмайди (14-банд).
- Кўзи ожиз абитуриентлар бир босқичда — 5–25-июнда ҳамма нарсани бирданига танлайди.
«Грант» ёки «йўналиш» устуворлиги
«Таълим гранти» устуворлигини танласангиз, тизим аввал 5 та йўналишнинг барчаси бўйича грантга ўтишингизни текширади, кейин контрактга. «Таълим йўналиши» устуворлигида эса ҳар бир йўналиш навбат билан грант ва контракт бўйича кўрилади — биринчи йўналишга контрактда бўлса ҳам кирасиз (78-банд). Грантга кирсангиз, контракт бўйича танловда қатнашмайсиз.
Тест: фанлар ва баллар
Кириш имтиҳони икки бўлимдан иборат (3-банд):
- Мажбурий фанлар — она тили, математика ва Ўзбекистон тарихи.
- Мутахассислик фанлари — танланган йўналишга мос 2 та фан (айрим йўналишларда ижодий имтиҳон ҳам).
Олий таълим вазирлиги тасдиқлаган баҳолаш мезонлари бўйича:
| Блок | Саволлар | 1 савол учун | Жами |
|---|---|---|---|
| 3 та мажбурий фан | 10 тадан (30 та) | 1,1 балл | 33 |
| 1-мутахассислик фани | 30 та | 3,1 балл | 93 |
| 2-мутахассислик фани | 30 та | 2,1 балл | 63 |
| Жами | 90 та | 189 балл |
- Тест ОТМда ўқиладиган тилда топширилади; ўзбек ва қорақалпоқ тилида — лотин ёзувида.
- Фанлар мажмуаси ва тест мезонлари тест бошланишидан камида 6 ой олдин вазирлик сайтида эълон қилинади (34-банд).
- Тест пули — БҲМнинг 50% и: 220 000 сўм.
Тестни бепул топширадиганлар (15-банд)
- тест ўтказилаётган йили мактаб, коллеж ёки техникумни битирганлар;
- И ва ИИ гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар ва ногиронлиги бўлган болалар;
- тўлиқ давлат таъминотидаги шахслар;
- Ижтимоий реестрдаги шахслар ва уларнинг фарзандлари;
- **«Ёшлар дафтари»**га киритилган ёшлар.
Давлат тиббиёт муассасалари ходимлари ва мактаб, боғча педагоглари ярмини тўлайди.
Сертификатлар
- Чет тили (ИЕЛТС, ЦЕФР ва бошқа миллий ёки халқаро сертификатлар), 12-банд:
- Б2 ва ундан юқори — шу фандан максимал балл;
- Б1 — максимал баллнинг 75% и;
- чет тили биринчи фан бўлган йўналишларга камида Б1 шарт.
- Миллий сертификат (Б+, Б, Ц+, Ц), 45-банд:
- мутахассислик фанидан сертификатни ишлатсангиз, шу фандан тест топширмайсиз, балл сертификатдаги фоизга қараб берилади;
- мажбурий фандан сертификат бўлса — шу фандан максимал балл.
- Сертификатнинг амал қилиш муддати рўйхатдан ўтган сана бўйича текширилади.
- САТ — 1200 ва ундан юқори балл билан қўшимча грант. А левел («Б» ва ундан юқори) ва ИБ (32 ва ундан юқори) билан — базавий контракт асосида қўшимча қабул (42-банд).
Имтиёзлар ва алоҳида квоталар
| Ким | Имтиёз | Асос |
|---|---|---|
| Ижтимоий реестрдаги оила фарзандлари | грантларга нисбатан 10% гача қўшимча грант; йўналишдаги грант баллининг 80% и ва ундан кўп балл керак | 41-банд |
| Етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум болалар (25 ёшгача) | қабулнинг умумий сонига қўшимча 1% гача грант | 39-банд |
| Ногиронлиги бўлган шахслар | улар учун ажратилган алоҳида квота доирасида танлов | 47-банд |
| «Тарбиячи», «Ҳамшира» республика танлови ғолиблари | имтиҳонсиз қўшимча грант | 40-банд |
| Халқаро олимпиада ва спорт мусобақалари ғолиблари | Давлат комиссияси қарори билан имтиҳонсиз қўшимча грант | 43-банд |
- Имтиёзлар одатда биринчи танланган йўналишга қўлланади.
- Давлат комиссияси белгилаган минимал балл барибир талаб қилинади (44-банд).
- Имтиёзларнинг ягона реестри ҳар йили 1-майгача тасдиқланади.
- Грантга бир марта кирган киши шу босқичда иккинчи марта грант олмайди (48-банд).
2026/2027-ўқув йили учун Давлат комиссияси тасдиқлаган параметрлар (kun.uz):
- кундузги бакалавриатга — 155 852 ўрин;
- ногиронлиги бўлганларга — 2% қўшимча грант;
- Ижтимоий реестр оилаларига — 10%;
- етимларга — 1%;
- муддатли ҳарбий хизматни тавсиянома билан ўтаганларга — алоҳида 5% квота.
Контракт: тўлов ва қўшимча қабул
- Контрактга тавсия этилгач, шартнома kontrakt.edu.uz орқали олинади.
- Йиллик тўловнинг камида 25% и 15-сентябргача (ёки Давлат комиссияси белгилаган муддатда) тўланади (71-банд).
- Қўшимча қабул (73-банд): асосий чегарага 4 баллгача етмаганлар оширилган контракт билан қабул қилиниши мумкин:
- 1,05 баллгача етмаса — базавий контрактнинг 1,5 баробари;
- 2,05 баллгача — 2 баробари;
- 3,05 баллгача — 2,5 баробари;
- 4,05 баллгача — 3 баробари. Биринчи йил тўловининг камида 50% ини тўлагач, қабул буйруғи чиқади.
- Минимал баллдан ўтган, лекин ҳеч қаерга кирмаганлар натижалар эълон қилинганидан бир ҳафта ўтиб, бўш қолган ўринларга базавий контракт билан танловда қатнашиши мумкин (71¹-банд).
Кимлар танловга қўйилмайди
76-бандга кўра қуйидагилар танловдан чиқарилади:
- тестга келмаган абитуриент;
- йўналишда ижодий имтиҳон бўлса, унга келмаган абитуриент;
- олий ҳарбий таълим муассасасига тавсия этилган абитуриент.
Тенг балл тўплаганларнинг ҳаммаси қабул қилинади (77-банд).
Муҳим
Ҳар йилги квоталар, тест саналари ва минимал балларни Давлат комиссияси белгилайди ва улар олий таълим вазирлиги ҳамда Агентлик сайтларида эълон қилинади. Рўйхатдан ўтишдан олдин ўша йилги расмий эълонларни текширинг.
Кўп бериладиган саволлар
ОТМга қачон ҳужжат топширилади?
Ҳар йили 5-июндан 25-июнгача (25-июнь ҳам) my.gov.uz ёки Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги сайти орқали онлайн рўйхатдан ўтилади. Иккинчи босқичда — тест тугаганидан кейин 15 кун ичида — ОТМ, йўналиш ва таълим шакли танланади (ВМ 578-сон қарори, 1-илова, 10-банд).
Тест учун қанча тўланади?
БҲМнинг 50% и — 220 000 сўм. Шу йили таълим муассасасини битирганлар, И ва ИИ гуруҳ ногиронлар ва ногиронлиги бўлган болалар, тўлиқ давлат таъминотидагилар, Ижтимоий реестрдаги оилалар аъзолари ва «Ёшлар дафтари»даги ёшлар тўламайди. Давлат тиббиёт муассасалари ходимлари ва педагоглар ярмини тўлайди (15-банд).
Нечта йўналиш танлаш мумкин?
Фанлар мажмуаси ва кетма-кетлиги бир хил бўлган 5 тагача йўналиш ва таълим шакли. Ижодий имтиҳонли йўналишда эса битта йўналиш бўйича 5 тагача ОТМ танланади.
ИЕЛТС сертификати нима беради?
Чет тили фани бўлган йўналишларда Б2 ва ундан юқори даражадаги сертификатга — шу фандан максимал балл, Б1 га — максимал баллнинг 75% и берилади. Чет тили биринчи фан бўлган йўналишларга эса камида Б1 сертификати бўлиши шарт (12-банд).
Контракт пулини қачон тўлаш керак?
Шартнома kontrakt.edu.uz платформаси орқали олинади. Йиллик тўловнинг камида 25% и 15-сентябргача ёки Давлат комиссияси белгилаган муддатда тўланиши керак (71-банд).
Бу мақола кимгадир керак бўлиши мумкин
Манбалар
- Олий таълим ташкилотларининг бакалавриатига ўқишга қабул қилиш тартиби тўғрисидаги низом — ВМ 13.09.2025 йилдаги 578-сон қарори, 1-илова (02.10.2026 таҳрири), lex.uz
- 2026/2027-ўқув йили учун олийгоҳларга қабул квоталари тасдиқланди — kun.uz, 18.07.2026
- 2026-йил қабулида максимал балл ўзгармади — 189 балл бўлади — oliygoh.uz
Мақола фойдали бўлдими?
Ушбу мақола фақат танишиш учун тайёрланган ва юридик маслаҳат ҳисобланмайди. Қоидалар ўзгариши мумкин — расмий манбаларда (lex.uz, gov.uz) текширинг.