Kontrakt pulidan 12% daromad soligʻini qaytarib olish (soliq keshbeki): ota-ona yoki turmush oʻrtogʻi maoshidan yoʻriqnoma
Oliy taʼlim kontrakti uchun toʻlangan summaning 12% ini ushlangan soliqdan qaytarib olish: oʻzingiz, farzandingiz yoki turmush oʻrtogʻingiz uchun. Ish beruvchi orqali yoki 1-aprelgacha deklaratsiya bilan.
- Tayyorladi: Bilib oling tahririyati
- 3 ta rasmiy manba asosida
- Raqamlar 2026-yil 1-sentabr holatiga dolzarb
Qisqa javob
Oʻzingiz, farzandingiz yoki turmush oʻrtogʻingiz oliy taʼlim muassasasida oʻqishi uchun toʻlangan kontrakt summasi daromad soligʻidan ozod (Soliq kodeksi 378-modda). Natijada kontrakt summasining 12% i qaytariladi, lekin ushlangan JShDS dan ortiq emas. Buning ikki yoʻli bor: joriy yilda ish beruvchi orqali (oylikdan soliq kamroq ushlanadi) yoki keyingi yilning 1-apreligacha yillik deklaratsiya topshirib, soliqni kartaga qaytarib olish. Toʻlovchi shartnomada koʻrsatilgan boʻlishi va toʻlov bank orqali qilingan boʻlishi kerak.
Mundarija6
Universitet kontraktini toʻlayapsizmi? Davlat bu xarajatni qisman qaytaradi: kontrakt summasining 12% i ushlangan daromad soligʻingizdan qaytariladi. Koʻpchilik bundan xabarsiz va har yili millionlab soʻmni yoʻqotadi.
Qanday ishlaydi
Soliq kodeksining 378-moddasiga koʻra, oʻzingiz, farzandingiz yoki turmush oʻrtogʻingizning oliy taʼlimi uchun toʻlangan summa soliqqa tortilmaydigan daromad hisoblanadi.
Qaytariladigan summa = kontrakt summasi × 12%, lekin yil davomida ushlangan JShDS dan ortiq emas.
Misol
Ota oyiga 8 mln soʻm oladi (yiliga 96 mln, ushlangan JShDS — 11,52 mln). Farzandining kontrakti 25 mln soʻm.
- Qaytariladigan summa: 25 000 000 × 12% = 3 000 000 soʻm.
- Bu ushlangan soliqdan (11,52 mln) kam — toʻliq qaytariladi.
Shartlar
- Toʻlovchi rasmiy ishlaydi va oyligidan 12% JShDS ushlanadi.
- Kontrakt oʻzi, farzandi yoki turmush oʻrtogʻi uchun.
- Oʻqish joyi litsenziyali va akkreditatsiyalangan oliy taʼlim muassasasi.
- Toʻlovchi shartnoma va toʻlov hujjatlarida koʻrsatilgan — masalan, ota oʻz hisobidan toʻlagan, lekin shartnomada koʻrsatilmagan boʻlsa, rad etilishi mumkin.
- Toʻlov bank orqali qilingan va hujjat bilan tasdiqlanadi.
Imtiyozga kirmaydi: aka-uka, jiyan va boshqa qarindoshlar uchun toʻlov; soliqdan ozod daromad hisobidan toʻlangan kontrakt; qatʼiy soliq toʻlovchi YATT.
1-yoʻl: ish beruvchi orqali (joriy yilda)
- Buxgalteriyaga ariza yozing.
- Kontrakt shartnomasi, toʻlov kvitansiyasi va (farzand yoki turmush oʻrtogʻi uchun) qarindoshlikni tasdiqlovchi hujjatni bering.
- Ish beruvchi keyingi oyliklardan soliqni kamroq ushlaydi — qoʻlingizga koʻproq tegadi.
2-yoʻl: yillik deklaratsiya orqali
Muddat: keyingi yilning 1-apreligacha.
my.gov.uz orqali:
- «Yillik daromad deklaratsiyasi» xizmatini tanlang, yil va deklaratsiya turini koʻrsating.
- Daromad va ushlangan JShDS ni kiriting (koʻpincha avtomatik toʻladi).
- «Soliq imtiyozlari» boʻlimida taʼlim xarajatlari imtiyozini qoʻshing, shartnoma va toʻlov hujjatlarini PDF qilib ilova qiling.
- Deklaratsiya qabul qilingach, «ortiqcha toʻlangan soliqni qaytarish» arizasini bank rekvizitlari bilan yuboring.
- Pul odatda 15 ish kuni ichida tushadi.
Shuningdek, my3.soliq.uz (elektron imzo bilan) yoki «Soliq» ilovasi orqali ham topshirish mumkin.
Boshqa xarajatlar uchun ham
Deklaratsiyada nodavlat bogʻcha va maktab toʻlovlari, ipoteka foizlari kabi boshqa imtiyozlar uchun ham alohida bandlar bor — ularni ham tekshiring.
Oylikdan qancha soliq ushlanayotganini hisoblang: Maosh va soliq kalkulyatori.
Koʻp beriladigan savollar
Qancha pul qaytariladi?
Kontrakt summasining 12% i, lekin yil davomida ushlangan JShDS dan ortiq emas. Masalan, 25 mln soʻm kontrakt uchun 3 mln soʻmgacha.
Kim qaytarib ololadi?
Rasmiy ishlaydigan va oyligidan 12% JShDS ushlangan shaxs — oʻzi, farzandi yoki turmush oʻrtogʻi uchun toʻlagan boʻlsa. Aka-uka, jiyan va boshqa qarindoshlar uchun toʻlov imtiyozga kirmaydi.
Ota YATT boʻlsa olsa boʻladimi?
Qatʼiy belgilangan soliq yoki aylanma soligʻi toʻlovchi YATT oylikdan JShDS toʻlamagani uchun bu imtiyozdan foydalana olmaydi.
Arizani qachongacha topshirish kerak?
Yillik deklaratsiya keyingi yilning 1-apreligacha topshiriladi. Masalan, 2026-yilda toʻlangan kontrakt uchun — 2027-yil 1-aprelgacha.
Pul qachon tushadi?
my.gov.uz orqali qaytarish arizasi berilgach, mablagʻ odatda 15 ish kuni ichida kartaga oʻtkaziladi.
Bu maqola kimgadir kerak boʻlishi mumkin
Manbalar
Maqola foydali boʻldimi?
Ushbu maqola faqat tanishish uchun tayyorlangan va yuridik maslahat hisoblanmaydi. Qoidalar oʻzgarishi mumkin — rasmiy manbalarda (lex.uz, gov.uz) tekshiring.