Асосий мазмунга ўтиш
Билиб олинг
Ўз

Контракт пулидан 12% даромад солиғини қайтариб олиш (солиқ кешбеки): ота-она ёки турмуш ўртоғи маошидан йўриқнома

Олий таълим контракти учун тўланган сумманинг 12% ини ушланган солиқдан қайтариб олиш: ўзингиз, фарзандингиз ёки турмуш ўртоғингиз учун. Иш берувчи орқали ёки 1-апрелгача декларатсия билан.

Янгиланган: 2 дақиқа ўқиш
  • Тайёрлади: Билиб олинг таҳририяти
  • 3 та расмий манба асосида
  • Рақамлар 2026-йил 1-сентябрь ҳолатига долзарб

Қисқа жавоб

Ўзингиз, фарзандингиз ёки турмуш ўртоғингиз олий таълим муассасасида ўқиши учун тўланган контракт суммаси даромад солиғидан озод (Солиқ кодекси 378-модда). Натижада контракт суммасининг 12% и қайтарилади, лекин ушланган ЖШДС дан ортиқ эмас. Бунинг икки йўли бор: жорий йилда иш берувчи орқали (ойликдан солиқ камроқ ушланади) ёки кейинги йилнинг 1-апрелигача йиллик декларатсия топшириб, солиқни картага қайтариб олиш. Тўловчи шартномада кўрсатилган бўлиши ва тўлов банк орқали қилинган бўлиши керак.

Мундарижа6
  1. Қандай ишлайди
  2. Мисол
  3. Шартлар
  4. 1-йўл: иш берувчи орқали (жорий йилда)
  5. 2-йўл: йиллик декларатсия орқали
  6. Кўп бериладиган саволлар

Университет контрактини тўлаяпсизми? Давлат бу харажатни қисман қайтаради: контракт суммасининг 12% и ушланган даромад солиғингиздан қайтарилади. Кўпчилик бундан хабарсиз ва ҳар йили миллионлаб сўмни йўқотади.

Қандай ишлайди

Солиқ кодексининг 378-моддасига кўра, ўзингиз, фарзандингиз ёки турмуш ўртоғингизнинг олий таълими учун тўланган сумма солиққа тортилмайдиган даромад ҳисобланади.

Қайтариладиган сумма = контракт суммаси × 12%, лекин йил давомида ушланган ЖШДС дан ортиқ эмас.

Мисол

Ота ойига 8 млн сўм олади (йилига 96 млн, ушланган ЖШДС — 11,52 млн). Фарзандининг контракти 25 млн сўм.

  • Қайтариладиган сумма: 25 000 000 × 12% = 3 000 000 сўм.
  • Бу ушланган солиқдан (11,52 млн) кам — тўлиқ қайтарилади.

Шартлар

  • Тўловчи расмий ишлайди ва ойлигидан 12% ЖШДС ушланади.
  • Контракт ўзи, фарзанди ёки турмуш ўртоғи учун.
  • Ўқиш жойи литсензияли ва аккредитатсияланган олий таълим муассасаси.
  • Тўловчи шартнома ва тўлов ҳужжатларида кўрсатилган — масалан, ота ўз ҳисобидан тўлаган, лекин шартномада кўрсатилмаган бўлса, рад этилиши мумкин.
  • Тўлов банк орқали қилинган ва ҳужжат билан тасдиқланади.

Имтиёзга кирмайди: ака-ука, жиян ва бошқа қариндошлар учун тўлов; солиқдан озод даромад ҳисобидан тўланган контракт; қатъий солиқ тўловчи ЯТТ.

1-йўл: иш берувчи орқали (жорий йилда)

  1. Бухгалтерияга ариза ёзинг.
  2. Контракт шартномаси, тўлов квитансияси ва (фарзанд ёки турмуш ўртоғи учун) қариндошликни тасдиқловчи ҳужжатни беринг.
  3. Иш берувчи кейинги ойликлардан солиқни камроқ ушлайди — қўлингизга кўпроқ тегади.

2-йўл: йиллик декларатсия орқали

Муддат: кейинги йилнинг 1-апрелигача.

my.gov.uz орқали:

  1. «Йиллик даромад декларатсияси» хизматини танланг, йил ва декларатсия турини кўрсатинг.
  2. Даромад ва ушланган ЖШДС ни киритинг (кўпинча автоматик тўлади).
  3. «Солиқ имтиёзлари» бўлимида таълим харажатлари имтиёзини қўшинг, шартнома ва тўлов ҳужжатларини PDF қилиб илова қилинг.
  4. Декларатсия қабул қилингач, «ортиқча тўланган солиқни қайтариш» аризасини банк реквизитлари билан юборинг.
  5. Пул одатда 15 иш куни ичида тушади.

Шунингдек, my3.soliq.uz (электрон имзо билан) ёки «Солиқ» иловаси орқали ҳам топшириш мумкин.

Бошқа харажатлар учун ҳам

Декларатсияда нодавлат боғча ва мактаб тўловлари, ипотека фоизлари каби бошқа имтиёзлар учун ҳам алоҳида бандлар бор — уларни ҳам текширинг.

Ойликдан қанча солиқ ушланаётганини ҳисобланг: Маош ва солиқ калькулятори.

Кўп бериладиган саволлар

Қанча пул қайтарилади?

Контракт суммасининг 12% и, лекин йил давомида ушланган ЖШДС дан ортиқ эмас. Масалан, 25 млн сўм контракт учун 3 млн сўмгача.

Ким қайтариб ололади?

Расмий ишлайдиган ва ойлигидан 12% ЖШДС ушланган шахс — ўзи, фарзанди ёки турмуш ўртоғи учун тўлаган бўлса. Ака-ука, жиян ва бошқа қариндошлар учун тўлов имтиёзга кирмайди.

Ота ЯТТ бўлса олса бўладими?

Қатъий белгиланган солиқ ёки айланма солиғи тўловчи ЯТТ ойликдан ЖШДС тўламагани учун бу имтиёздан фойдалана олмайди.

Аризани қачонгача топшириш керак?

Йиллик декларатсия кейинги йилнинг 1-апрелигача топширилади. Масалан, 2026-йилда тўланган контракт учун — 2027-йил 1-апрелгача.

Пул қачон тушади?

my.gov.uz орқали қайтариш аризаси берилгач, маблағ одатда 15 иш куни ичида картага ўтказилади.

Бу мақола кимгадир керак бўлиши мумкин

Манбалар

Мақола фойдали бўлдими?

Ушбу мақола фақат танишиш учун тайёрланган ва юридик маслаҳат ҳисобланмайди. Қоидалар ўзгариши мумкин — расмий манбаларда (lex.uz, gov.uz) текширинг.