Nogironlik guruhini olish 2026: TIEK (sobiq VTEK) koʻrigi tartibi, hujjatlar, muddatlar va nogironlik nafaqasi miqdori
Nogironlik qanday belgilanadi: oilaviy shifokor yoʻllanmasi, «Ekspertiza» moduli, TIEK koʻrigi 20 kun ichida, I–III guruh mezonlari, qayta koʻrik muddatlari va shikoyat qilish. 2026-yil 1-iyuldan nogironlik nafaqasi — oyiga 1 083 000 soʻm.
- Tayyorladi: Bilib oling tahririyati
- 4 ta rasmiy manba asosida
- Raqamlar 2026-yil 1-sentabr holatiga dolzarb
Qisqa javob
Nogironlikni tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasi (TIEK, avvalgi VTEK/TMEK) bepul belgilaydi. Avval oilaviy shifokorga (yoki my.gov.uz, «Inson» markazi orqali) murojaat qilasiz: shifoxona 15 ish kuni ichida tekshiradi va hujjatlarni «Ekspertiza» moduli orqali TIEKga yuboradi. TIEK 3 ish kuni ichida koʻrik sanasini xabar qiladi va hujjatlar qabul qilinganidan 20 kun ichida koʻrikdan oʻtkazadi. 18 yoshdan kattalarga I, II yoki III guruh, bolalarga «nogironligi boʻlgan bola» toifasi belgilanadi. 2026-yil 1-iyuldan nogironlik pensiyasining eng kam miqdori va stajsiz nogironlik nafaqasi — oyiga 1 083 000 soʻm (PF-115).
Mundarija7
Nogironlik guruhi pensiya yoki nafaqa, imtiyozlar va reabilitatsiya vositalari olish uchun asos boʻladi. Uni tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasi — TIEK (xalq orasida hali ham «VTEK» yoki «TMEK» deyiladi) belgilaydi. Hozir jarayon toʻliq elektron: hujjatlar shifoxonadan TIEKga «Yagona milliy ijtimoiy himoya» tizimining «Ekspertiza» moduli orqali yuboriladi. Quyida Vazirlar Mahkamasining 62-son qarori bilan tasdiqlangan nizomning amaldagi tahriri asosida tartibni tushuntiramiz.
Qadamma-qadam tartib
Nizomga 1-ilovadagi sxema boʻyicha:
| Bosqich | Kim | Nima qiladi | Muddat |
|---|---|---|---|
| 1 | Siz | oilaviy shifokorga, my.gov.uz portaliga, «Inson» ijtimoiy xizmatlar markaziga yoki ijtimoiy xodimga murojaat qilasiz | — |
| 2 | Shifoxona, oilaviy shifokor | kerakli tekshiruvlarni oʻtkazadi va javob beradi | 15 ish kuni |
| 3 | Shifoxona | hujjatlarni rasmiylashtirib, TIEKga yuboradi | aniq holatlarda 5, qolganlarida 10 ish kuni |
| 4 | TIEK | koʻrik sanasi, vaqti va joyini xabar qiladi | 3 ish kuni |
| 5 | TIEK | koʻrikdan oʻtkazadi va xulosa beradi | hujjatlar qabul qilinganidan 20 kun |
- Qoʻshimcha tekshiruv yoki tashxisni aniqlashtirish kerak boʻlsa, koʻrik 1 oygacha choʻzilishi mumkin.
- Koʻrikka pasport yoki ID-karta (bola uchun — tugʻilganlik haqidagi guvohnoma va ota-ona pasporti) olib boriladi.
- Hujjatlar: shifoxona yoʻllanmasi (088/u shakli), ambulator kartadan koʻchirma, boʻlsa — kasallik tarixidan koʻchirma. Mehnatda mayiblanishda — baxtsiz hodisa dalolatnomasi (N-1 shakl).
- Koʻrik bepul, doimiy roʻyxatda turgan joyingizdagi TIEKda oʻtkaziladi. Sogʻligʻingiz yoʻl qoʻymasa — uyingizda yoki yotgan shifoxonangizda.
Aniq holatlarda koʻriksiz
Nogironlik belgilari aniq koʻrinib turgan, anatomik nuqsonli yoki noxush prognozli kasalliklar roʻyxatidagi (nizomga 2-ilova) holatlarda shifoxona qoʻshimcha tekshiruvsiz hujjatlarni 5 ish kuni ichida yuboradi. Bunda nogironlik hujjatlar asosida, shaxs ishtirokisiz va muddatsiz belgilanadi (bolalarga — 18 yoshgacha). Bemorni statsionarda yotishga majburlash mumkin emas.
Nogironlik boshlangan sana — hujjatlar TIEKga qabul qilingan kun (19-band).
Guruhlar qanday belgilanadi
TIEK organizm funksiyalari barqaror buzilishini toʻrt darajada baholaydi: yengil, oʻrtacha, ifodalangan va kuchli ifodalangan (44-band).
| Guruh | Mezon (46–48-bandlar) |
|---|---|
| I guruh | funksiyalarning barqaror kuchli ifodalangan yetishmovchiligi |
| II guruh | funksiyalarning barqaror ifodalangan yetishmovchiligi |
| III guruh | funksiyalarning barqaror oʻrtacha yetishmovchiligi |
| 18 yoshgacha | guruhsiz — «nogironligi boʻlgan bola» toifasi; yengil buzilishlar asos boʻlmaydi |
Qaror faqat tashxisga emas, balki kasallikning kechishi, davolash va reabilitatsiya samarasi, ijtimoiy moslashish imkoniyati va yoshga ham qarab qabul qilinadi. 2026-yil 1-yanvardan nogironlik sogʻliq holati bilan birga kundalik hayotdagi faollik va ishtirok (funksionallik) baholanishi asosida belgilanadi (VM 587-son qarori). OIV va hayot uchun xavfli kam uchraydigan (orfan) kasalliklarda bolalarga nogironlik bosqichidan qatʼi nazar belgilanadi.
Natija: maʼlumotnoma
- Xulosa koʻrikdan soʻng darhol eʼlon qilinadi.
- Shu kuni QR-kodli nogironlik maʼlumotnomasi beriladi.
- Maʼlumotnoma shu kuniyoq elektron tarzda Pensiya jamgʻarmasiga va «Yagona milliy ijtimoiy himoya» tizimiga yuboriladi.
- Yakka tartibdagi reabilitatsiya dasturi 10 ish kuni ichida elektron shakllantiriladi. TIEK tavsiyalari ish beruvchilar uchun ham majburiy.
Nogironlik muddati va qayta koʻrik
| Kim | Muddat |
|---|---|
| 18 yoshdan kattalar | 6 oy, 1, 2, 5 yil yoki qayta koʻrik muddatisiz (56–57-bandlar) |
| Bolalar | 1 yil, 2 yil yoki 18 yoshgacha (52-band) |
- Qayta koʻrik muddati tugashidan 1 oy oldin TIEK sizni «Elektron hukumat» tizimi yoki boshqa aloqa vositalari orqali ogohlantiradi.
- Uzrli sababsiz kelmasangiz, ikkinchi marta xabar beriladi. Yana kelmasangiz — keyingi oyning 1-kunidan pensiya yoki nafaqa toʻxtatiladi.
- Muddatsiz nogironlik ham sogʻliq oʻzgarganda yoki xulosa asossiz ekanligi aniqlanganda qayta tekshirilishi mumkin. Soxta hujjat bilan olingan nogironlik bekor qilinadi.
Nogironlik pensiyasi va nafaqasi
PF-115 Farmoniga koʻra 2026-yil 1-iyuldan:
| Toʻlov | Oyiga |
|---|---|
| Nogironlik pensiyasining eng kam miqdori (ish staji toʻliq boʻlmaganda ham) | 1 083 000 soʻm |
| Mehnatga layoqatsiz fuqarolarga nogironlik nafaqasi | 1 083 000 soʻm |
| Bolalikdan nogironligi boʻlgan shaxslarga nafaqa | 1 083 000 soʻm |
| Oʻzgalar parvarishiga muhtoj nogironligi boʻlgan bolaning qonuniy vakiliga | 878 000 soʻm |
Ish stajingiz yetarli boʻlsa, nogironlik pensiyasi ish haqi va stajingizdan kelib chiqib hisoblanadi, lekin eng kam miqdordan kam boʻlmaydi. Yoshga doir pensiya va staj haqida: Pensiya yoshi va ish staji.
TIEK xulosasidan norozi boʻlsangiz
- Tuman (shahar) yoki tumanlararo TIEK xulosasidan norozi boʻlsangiz — 30 kalendar kun ichida viloyat (Qoraqalpogʻiston, Toshkent shahar) TIEKiga yoki sudga murojaat qilasiz. Viloyat TIEKi 20 kun ichida sizni qayta koʻrikdan oʻtkazadi.
- Viloyat TIEK xulosasidan ham norozi boʻlsangiz — xulosa qabul qilinganidan keyin 5 kun ichida Respublika TIEKiga shikoyat qilasiz. U 20 kun ichida qayta koʻrikdan oʻtkazadi.
- Respublika TIEK xulosasi ustidan sudga shikoyat qilish mumkin (60-band).
Agar TIEK aʼzolaridan biri xulosaga rozi boʻlmasa, sizni viloyat TIEKiga 3 kun ichida oʻzi yuboradi.
Koʻp beriladigan savollar
Nogironlik olish uchun qayerdan boshlash kerak?
Oilaviy shifokoringizdan. Shuningdek, my.gov.uz portali, «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi yoki mahalladagi ijtimoiy xodim orqali murojaat qilish mumkin. Shifoxona tekshiruvlarni oʻtkazib, hujjatlarni oʻzi elektron tarzda TIEKga yuboradi.
TIEK koʻrigi pullimi?
Yoʻq, TIEKda koʻrikdan oʻtish bepul (VM 62-son qarori, 9-ilova, 3-band). Koʻrik doimiy roʻyxatda turgan joyingizdagi TIEKda oʻtkaziladi; borishga sogʻligʻingiz yoʻl qoʻymasa — uyda yoki shifoxonada.
Nogironlik nafaqasi qancha?
2026-yil 1-iyuldan nogironlik pensiyasining eng kam miqdori, mehnatga layoqatsizlarga nogironlik nafaqasi va bolalikdan nogironlarga nafaqa — oyiga 1 083 000 soʻm. Oʻzgalar parvarishiga muhtoj nogironligi boʻlgan bolaning qonuniy vakiliga — 878 000 soʻm (PF-115 Farmoniga ilova).
Nogironlik qancha muddatga beriladi?
Kattalarga 6 oy, 1, 2, 5 yilga yoki qayta koʻrik muddatisiz (muddatsiz), bolalarga 1, 2 yilga yoki 18 yoshgacha. Ogʻir va tuzalmaydigan holatlar roʻyxatidagi kasalliklarda nogironlik hujjatlar asosida, shaxs ishtirokisiz muddatsiz belgilanadi.
TIEK xulosasiga rozi boʻlmasam-chi?
30 kalendar kun ichida viloyat (Qoraqalpogʻiston, Toshkent shahar) TIEKga yoki sudga murojaat qilasiz; u 20 kun ichida qayta koʻradi. Undan ham norozi boʻlsangiz — 5 kun ichida Respublika TIEKga, uning xulosasi ustidan sudga shikoyat qilish mumkin.
Bu maqola kimgadir kerak boʻlishi mumkin
Manbalar
- Fuqarolarni tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalarida koʻrikdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida nizom — VM 08.02.2022 yildagi 62-son qarori, 9-ilova (2026-yil tahririda), lex.uz
- VM 16.09.2025 yildagi 587-son qarori (nogironlikni belgilash tizimini raqamlashtirish) — lex.uz
- Prezidentning 23.06.2026 yildagi PF-115-son Farmoni va unga ilova — lex.uz
- «Nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari toʻgʻrisida»gi Qonun (OʻRQ-641) — lex.uz
Maqola foydali boʻldimi?
Ushbu maqola faqat tanishish uchun tayyorlangan va yuridik maslahat hisoblanmaydi. Qoidalar oʻzgarishi mumkin — rasmiy manbalarda (lex.uz, gov.uz) tekshiring.