Pensiya yoshi va staj 2026: staj yetmasa nima qilish kerak, bola parvarishi davri stajga qanday qoʻshiladi
Pensiya yoshi (erkaklar 60, ayollar 55), toʻliq pensiya uchun staj (25/20 yil), staj 7 yildan kam boʻlsa nafaqa (878 000 soʻm), bola parvarishi davri stajga qanday qoʻshilishi va stajni tiklash yoʻllari.
- Tayyorladi: Bilib oling tahririyati
- 5 ta rasmiy manba asosida
- Raqamlar 2026-yil 1-sentabr holatiga dolzarb
Qisqa javob
Oʻzbekistonda yoshga doir pensiya erkaklarga 60 yoshda, ayollarga 55 yoshda tayinlanadi. Toʻliq pensiya uchun erkaklarga 25 yil, ayollarga 20 yil staj kerak, kamida 7 yil staj bilan toʻliqsiz pensiya beriladi. Staji 7 yildan kam boʻlganlarga erkaklarga 65, ayollarga 60 yoshdan oyiga 878 000 soʻm nafaqa toʻlanadi. Bola parvarishi taʼtili har bir bola uchun 3 yilgacha, jami 6 yilgacha stajga qoʻshiladi — lekin faqat mehnat bilan bogʻliq staj kamida 7 yil boʻlsa.
Mundarija7
Pensiyaga yaqinlashganda koʻpchilik bir xil savolga duch keladi: «Stajim yetadimi?». Ayniqsa, uzoq yillar bola parvarishi bilan uyda boʻlgan ayollar yoki norasmiy ishlagan erkaklar uchun bu muhim. Quyida amaldagi qoidalarni va staj yetmaganda nima qilish mumkinligini tushuntiramiz.
Pensiya yoshi va talab qilinadigan staj
| Erkaklar | Ayollar | |
|---|---|---|
| Pensiya yoshi | 60 | 55 |
| Toʻliq pensiya uchun staj | 25 yil | 20 yil |
| Toʻliqsiz pensiya uchun minimal staj | 7 yil | 7 yil |
| Stajsiz keksalar nafaqasi yoshi | 65 | 60 |
Toʻliqsiz pensiya — staj 7 yildan koʻp, lekin 25 (20) yildan kam boʻlsa, pensiya ishlangan yillarga mutanosib hisoblanadi.
Pensiya va nafaqa miqdorlari (2026-yil 1-iyuldan)
- Yoshga doir eng kam pensiya: 983 000 soʻm
- Ish stajiga ega boʻlmagan keksalarga nafaqa: 878 000 soʻm
Bu summalar Prezidentning PF-115-son Farmoni bilan 7% ga oshirilgan.
Bola parvarishi davri stajga qanday qoʻshiladi
Pensiya stajiga mehnat bilan bogʻliq boʻlmagan ayrim davrlar ham qoʻshiladi. Ulardan eng muhimi — bola parvarishi taʼtili:
- har bir bola 3 yoshga toʻlgunga qadar;
- barcha bolalar boʻyicha jami koʻpi bilan 6 yil;
- shart: mehnat faoliyati bilan bogʻliq umumiy staj kamida 7 yil boʻlishi kerak;
- bu davr imtiyozli pensiya uchun maxsus stajga qoʻshilmaydi.
Misol
Ayolning umumiy staji 30 yil, shundan 8 yil davomida uchta bolani parvarishlash taʼtilida boʻlgan. Bola parvarishi uchun koʻpi bilan 6 yil hisobga olinadi:
30 − 8 + 6 = 28 yil staj
Bu 20 yillik talabdan koʻp — ayol toʻliq pensiya oladi.
Staj yetmasa nima qilish kerak
- Stajingizni tekshiring. Pensiya jamgʻarmasi boʻlimida yoki my.gov.uz orqali shaxsiy hisobvaraqdagi stajingizni koʻring. Koʻpincha eski yillar tizimga kiritilmagan boʻladi.
- Hujjatlarni toʻplang. Mehnat daftarchasi, arxiv maʼlumotnomalari (eski korxonalar arxivdan), ish haqi qaydnomalari, harbiy guvohnoma, diplom (kunduzgi oʻqish).
- Yetishmayotgan davrlarni qoʻshing: bola parvarishi, harbiy xizmat, kunduzgi oʻqish kabi mehnat bilan bogʻliq boʻlmagan davrlar 7 yillik mehnat staji boʻlganda qoʻshiladi.
- Hujjat yoʻqolgan boʻlsa — ishlaganingizni guvohlar va boshqa dalillar bilan isbotlash uchun sudga yuridik faktni aniqlash haqida ariza berish mumkin.
- Ishlashda davom eting. Har bir rasmiy ishlangan oy stajga qoʻshiladi.
- Staj 7 yilga yetmasa — 65 (erkaklar) va 60 (ayollar) yoshda stajsiz keksalar nafaqasiga murojaat qiling.
Kutilayotgan oʻzgarishlar (loyiha)
2026-yil sentabrida Iqtisodiyot va moliya vazirligi Farmon loyihasini muhokamaga qoʻydi: minimal stajni 2034-yilgacha har yili 1 yildan oshirib 15 yilga yetkazish, pensiya hisobiga olinadigan ish haqi davrini 5 yildan 20 yilga uzaytirish va stajsiz keksalar nafaqasini 68 va 63 yoshdan tayinlash taklif qilingan. Bu hali qabul qilinmagan loyiha. Qabul qilinsa, maqolani yangilaymiz.
Bilish foydali
- Ayollar uchun dekret va bola parvarishi taʼtili haqida: Dekret puli qanday hisoblanadi.
- Kam taʼminlangan oilalar uchun: Bolalar puli va moddiy yordam.
Koʻp beriladigan savollar
Pensiya yoshi necha yosh?
Erkaklar uchun 60 yosh, ayollar uchun 55 yosh. Toʻliq pensiya uchun erkaklarga 25 yil, ayollarga 20 yil ish staji kerak.
Stajim 7 yildan kam boʻlsa pensiya olamanmi?
Yoshga doir pensiya tayinlanmaydi, lekin erkaklar 65 yoshda, ayollar 60 yoshda ish stajiga ega boʻlmagan keksalar uchun nafaqa oladi — 2026-yil 1-iyuldan oyiga 878 000 soʻm.
Bola parvarishi taʼtili stajga qoʻshiladimi?
Ha, har bir bola 3 yoshga toʻlgunga qadar, lekin hammasi boʻlib koʻpi bilan 6 yil. Shart — mehnat faoliyati bilan bogʻliq umumiy staj kamida 7 yil boʻlishi kerak. Bu davr imtiyozli pensiya uchun maxsus stajga qoʻshilmaydi.
Eng kam pensiya qancha?
2026-yil 1-iyuldan yoshga doir eng kam pensiya oyiga 983 000 soʻm.
Minimal staj 15 yilga oshirildimi?
2026-yil sentabrida minimal stajni 2034-yilgacha bosqichma-bosqich 15 yilga yetkazish taklifi jamoatchilik muhokamasiga qoʻyilgan. Bu loyiha — hozircha amaldagi talab 7 yil.
Bu maqola kimgadir kerak boʻlishi mumkin
Manbalar
Maqola foydali boʻldimi?
Ushbu maqola faqat tanishish uchun tayyorlangan va yuridik maslahat hisoblanmaydi. Qoidalar oʻzgarishi mumkin — rasmiy manbalarda (lex.uz, gov.uz) tekshiring.