Никоҳдан ажрашиш (развод) 2026: ФҲДЁ ва суд орқали — муддатлар, давлат божи ва керакли ҳужжатлар
Никоҳдан ажрашиш қачон ФҲДЁда, қачон судда бўлади, давлат божи қанча (ФҲДЁда 660 000 сўм, судга даъво 880 000 сўм), муддатлар ва ҳужжатлар рўйхати.
- Тайёрлади: Билиб олинг таҳририяти
- 3 та расмий манба асосида
- Рақамлар 2026-йил 1-сентябрь ҳолатига долзарб
Қисқа жавоб
Вояга етмаган фарзанди бўлмаган ва ажрашишга иккаласи ҳам рози эр-хотин ФҲДЁда ажрашади — давлат божи 660 000 сўм. Фарзанд, мулк ёки алимент бўйича низо бўлса ёки тарафлардан бири рози бўлмаса, судга даъво берилади — бож 880 000 сўм (такрорий никоҳда 1 760 000 сўм). Суд ярашиш учун 6 ойгача муҳлат бериши мумкин. Эр хотини ҳомиладорлигида ва бола туғилганидан кейин 1 йил давомида унинг розилигисиз ажрашиш даъвоси бера олмайди.
Мундарижа6
Ажрашиш — оғир қарор, лекин унинг ҳуқуқий томони аниқ ва тушунарли. Ўзбекистонда никоҳ икки йўл билан бекор қилинади: ФҲДЁ (фуқаролик ҳолати далолатномаларини ёзиш органи, «ЗАГС») орқали ёки суд орқали. Қайси йўл сизга тўғри келиши фарзандлар, мулк ва иккала томоннинг розилигига боғлиқ.
ФҲДЁ ёки суд: қайси бири?
| Ҳолат | Қаерда |
|---|---|
| Вояга етмаган фарзанд йўқ, иккаласи рози, низо йўқ | ФҲДЁ |
| Турмуш ўртоғи бедарак йўқолган, муомалага лаёқатсиз ёки 3 йилдан ортиқ озодликдан маҳрум қилинган | ФҲДЁ (бир томон аризаси билан) |
| Вояга етмаган фарзанд бор | Суд |
| Мулк ёки алимент бўйича низо бор | Суд |
| Тарафлардан бири рози эмас | Суд |
Хотин ҳомиладор бўлса, ФҲДЁ ажрашиш аризасини қабул қилмайди.
Давлат божи қанча?
Барча божлар БҲМга боғланган, ҳозир 1 БҲМ = 440 000 сўм.
| Ҳаракат | Ставка | Сумма |
|---|---|---|
| ФҲДЁда ўзаро розилик билан ажрашиш | 1,5 БҲМ | 660 000 сўм |
| Судга ажрашиш даъвоси (биринчи никоҳ) | 2 БҲМ | 880 000 сўм |
| Судга ажрашиш даъвоси (такрорий никоҳ) | 4 БҲМ | 1 760 000 сўм |
| Суд қароридан кейин ФҲДЁда қайд этиш | 1,5–3 БҲМ (такрорийда 3–4) | суд белгилайди |
| Мулкни бўлиш даъвоси | даъво баҳосининг 4% и, камида 1 БҲМ | — |
ФҲДЁда бож эр-хотиннинг бири ёки иккаласи томонидан келишувга кўра тўланади.
1-йўл: ФҲДЁ орқали ажрашиш
- Ариза беринг — исталган ФҲДЁ бўлимида ёки my.gov.uz орқали (Face-ID ёки MyID билан тасдиқланади).
- ФҲДЁ 3 кун ичида маҳалладаги оилавий қадриятлар комиссиясига хабар беради — яраштириш чоралари кўрилади.
- Белгиланган куни иккалангиз келасиз. Бирингиз кела олмасангиз, келмайдиган томоннинг имзоси нотариал тасдиқланган (ёки ФҲДЁ мудири тасдиқлаган) биргаликдаги ариза топширилади.
- Божни тўлайсиз, ажрим қайд этилади ва никоҳ гувоҳномангизга белги қўйилади.
Ҳужжатлар: паспортлар, никоҳ гувоҳномаси, бож тўлангани ҳақидаги квитансия. Никоҳгача бўлган фамилияга қайтмоқчи бўлсангиз, буни аризада кўрсатинг.
2-йўл: суд орқали ажрашиш
- Даъво аризаси ёзинг ва туманлараро фуқаролик ишлари бўйича судга топширинг (шахсан ёки my.sud.uz орқали).
- Аризада бола ким билан яшаши, алимент ва мулкни бўлиш талабларини ҳам кўрсатиш мумкин — суд уларни бирга ҳал қилади (Оила кодекси 44-модда).
- Суд оилани сақлаб қолиш имкони йўқ деб топса, никоҳни бекор қилади. Ярашиш учун 6 ойгача муҳлат бериши мумкин. Оилавий зўравонлик қурбони талаб қилса, муҳлат берилмайди.
- Суд қарори кучга киргач, ФҲДЁга бориб ажримни қайд эттирасиз ва гувоҳнома оласиз. Шу пайтгача сиз расман никоҳда ҳисобланасиз.
Ҳужжатлар: даъво аризаси ва унинг нусхаси, никоҳ гувоҳномаси, болаларнинг туғилганлик гувоҳномалари, бож квитансияси, мулк ва даромадга оид далиллар.
Эрлар учун муҳим чеклов
Эр хотинининг ҳомиладорлиги даврида ва бола туғилганидан кейин бир йил давомида хотинининг розилигисиз ажрашиш даъвоси бера олмайди (Оила кодекси 39-модда).
Ажрашгандан кейин нима қилиш керак
- Алимент — келишув ёки суд орқали: Алимент миқдори ва ариза намунаси.
- Мол-мулк — умумий мулкни бўлиш талабига ажримдан кейин 3 йиллик даъво муддати қўлланади: Ажрашганда уй ва машина қандай бўлинади.
- Ҳужжатлар — фамилия ўзгарган бўлса, паспорт ва бошқа ҳужжатларни алмаштиринг.
Кўп бериладиган саволлар
Ажрашиш учун давлат божи қанча?
ФҲДЁда ўзаро розилик билан — 660 000 сўм. Судга даъво аризаси учун — 880 000 сўм, такрорий никоҳни бекор қилишда — 1 760 000 сўм. Суд қароридан кейин ФҲДЁда қайд этиш учун БҲМнинг 1,5–3 баравари (такрорий никоҳда 3–4 баравари) миқдорида бож суд томонидан белгиланади.
Фарзанд бўлса ФҲДЁда ажрашса бўладими?
Йўқ. Вояга етмаган фарзанди бор эр-хотин фақат суд орқали ажрашади, чунки суд бола ким билан яшаши ва алимент масаласини ҳал қилади.
Хотин ҳомиладор бўлса ажрашса бўладими?
Эр хотинининг ҳомиладорлиги вақтида ва бола туғилганидан кейин бир йил давомида унинг розилигисиз ажрашиш ҳақида даъво қўзғата олмайди (Оила кодекси 39-модда). Хотин эса даъво бериши мумкин.
Суд қанча вақтда ажратади?
Суд эр-хотинга ярашиш учун 6 ойгача муҳлат бериши мумкин. Оилавий зўравонлик қурбони талаб қилса, бундай муҳлат берилмайди.
Онлайн ажрашиш мумкинми?
ФҲДЁ орқали ажрашиш аризасини my.gov.uz портали орқали Face-ID ёки MyID билан юбориш мумкин. Судга даъво аризасини my.sud.uz орқали топшириш мумкин.
Бу мақола кимгадир керак бўлиши мумкин
Манбалар
Мақола фойдали бўлдими?
Ушбу мақола фақат танишиш учун тайёрланган ва юридик маслаҳат ҳисобланмайди. Қоидалар ўзгариши мумкин — расмий манбаларда (lex.uz, gov.uz) текширинг.