Алимент қанча? Ишлайдиган ва ишсиз отадан алимент миқдори, калькулятор ва судга ариза намунаси

Ота-она вояга етмаган фарзандларини таъминлаши шарт — бу Оила кодексининг 96-моддасида ёзилган. Ажрашганми ёки йўқми, фарқи йўқ: болага ёрдам бермаётган ота ёки онадан алимент ундириш мумкин. Қуйида алимент қанча бўлиши, ишсиз тўловчи ҳолатида нима қилиниши ва судга қандай ариза ёзишни кўрсатамиз.

Алимент неча фоиз?

Ота-она ўзаро келиша олмаса, суд алиментни тўловчининг иш ҳақи ва бошқа даромадларидан улуш сифатида ундиради (Оила кодекси 99-модда):

Энг кам миқдор: ҳар бир бола учун алимент МҲТЕКМнинг 26,5% идан кам бўлмаслиги керак. Ҳозир бу 360 400 сўм. Масалан, икки бола учун камида 720 800 сўм.

Ишсиз ёки даромади яширин тўловчи

Кўпинча тўловчи «расман ишсизман» дейди. Бу алиментдан қутқармайди. Оила кодексининг 102-моддасига кўра қуйидаги ҳолларда суд алиментни ойига қатъий пул суммасида белгилайди:

• тўловчининг даромади тартибсиз ёки ўзгарувчан бўлса;
• даромадини пул билан эмас, маҳсулот (натура) шаклида олса;
• даромадидан улуш ушлаб қолиш имкони бўлмаса;
• расмий даромади умуман бўлмаса.

Қатъий сумма ҳам ҳар бир бола учун энг кам миқдордан паст бўлиши мумкин эмас.

Алимент учун судга қандай ариза берилади

1. Келишувга ҳаракат қилинг. Ота-она алимент тўлаш ҳақида нотариал келишув тузиши мумкин — бу судсиз йўл.
2. Даъво аризасини тайёрланг (қуйидаги шаблондан фойдаланинг).
3. Судга топширинг — туманлараро фуқаролик ишлари бўйича судга шахсан ёки my.sud.uz (E-SUD) орқали онлайн.
4. Давлат божи тўланмайди — алимент ундириш даъволари бождан озод.
5. Суд қарори кучга киргач, ижро варақаси Мажбурий ижро бюросига (МИБ) юборилади ва алимент тўловчининг иш жойидан ёки даромадидан ушлаб қолинади.

[Суд номи]га

Даъвогар: [Даъвогар F.I.Sh.]
Манзил: [Даъвогар манзили ва телефони]

Жавобгар: [Жавобгар F.I.Sh.]
Манзил: [Жавобгар манзили (ва иш жойи, маълум бўлса)]

ДАъВО АРИЗАСИ
(вояга етмаган боланинг таъминоти учун алимент ундириш тўғрисида)

[Қисқача ҳолат]

Вояга етмаган фарзандим:
[Бола(лар) F.I.Sh. ва туғилган санаси]

Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 96, 99-моддаларига кўра ота-она вояга етмаган болаларига таъминот бериши шарт. Келишув бўлмаганда алимент суд тартибида ундирилади.

Юқоридагиларга асосан, СЎРАЙМАН:
Жавобгар [Жавобгар F.I.Sh.]дан фарзанд(лар)им фойдасига, бола(лар) вояга етгунга қадар, [Сўралаётган миқдор] алимент ундиришни.

Даъвогар Ўзбекистон Республикасининг “Давлат божи тўғрисида”ги Қонуни 8-моддасига асосан алимент ундириш тўғрисидаги даъво бўйича давлат божини тўлашдан озод.

Илова:
1. Даъво аризасининг жавобгар учун нусхаси.
2. Никоҳ (ёки ажрим) ҳақидаги гувоҳнома нусхаси.
3. Бола(лар)нинг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномаси нусхаси.
4. Бола даъвогар билан яшашини тасдиқловчи ҳужжат.
5. Жавобгарнинг даромади ҳақида маълумот (мавжуд бўлса).

Сана: «___» __________ 20__ й.                Имзо: __________

Аризага қўшиладиган ҳужжатлар

• аризанинг жавобгар учун нусхаси;
• никоҳ ёки ажрим гувоҳномаси нусхаси;
• бола(лар)нинг туғилганлик гувоҳномаси нусхаси;
• бола сиз билан яшашини тасдиқловчи ҳужжат;
• жавобгарнинг даромади ҳақида маълумот (бор бўлса).

Алимент тўланмаса

• Пеня: қарз тўловчининг айби билан бўлса, ҳар бир кечиктирилган кун учун қарзнинг 0,1% и ундирилади (Оила кодекси 142-модда).
• Чет элга чиқиш чекланади: батафсил — Алимент қарздорининг чет элга чиқиш тақиқини ечиш.
• Узоқ муддат тўламаслик маъмурий ва ҳатто жиноий жавобгарликка олиб келади.

Вазият ўзгарса (даромад ошса ёки камайса), алимент миқдорини суд орқали ўзгартириш мумкин: Алимент миқдорини камайтириш ёки кўпайтириш.