Aliment qarzdorining chet elga chiqish taqiqini (zapret) qanday yechish mumkin: oldindan toʻlash, garov va sugʻurta

Aliment boʻyicha qarzi bor odamga davlat ijrochisi (MIB) chet elga chiqishni vaqtincha cheklashi mumkin — xalq tilida «zapret». Koʻpchilik qarzni toʻlasa, cheklov oʻzi yechiladi deb oʻylaydi. Aslida unday emas. Quyida cheklovni qonuniy yoʻl bilan olib tashlashning uchta usulini tushuntiramiz.

Nega qarzni toʻlash yetarli emas?

Cheklov ijro hujjati (sud qarori) talablari toʻliq bajarilgunga qadar amal qiladi. Aliment esa bola voyaga yetguncha har oy toʻlanadi, yaʼni ijro hujjati «tugamaydi». Shuning uchun joriy qarzni toʻlash cheklovni olib tashlashga asos boʻlmaydi — qonun kelajakdagi toʻlovlar kafolatini talab qiladi.

1-usul: alimentni oldindan toʻlash

• Alimentni kamida 5 yilga oldindan toʻlaysiz.
• Bola 5 yildan kam vaqtda voyaga yetsa — qolgan davr uchun toʻlanadi.
• Shart: hozirgi kunda aliment qarzi boʻlmasligi kerak.
• Arizada qaysi davr uchun oldindan toʻlamoqchi ekaningizni koʻrsatasiz.

Summani hisoblash uchun oylik alimentni oylar soniga koʻpaytiring. Oylik summani bilmasangiz: Aliment kalkulyatori.

2-usul: garov qoʻyish

• Garov qiymati kamida 250 BHM — hozir 110 000 000 soʻm.
• Garovga har qanday mol-mulk qoʻyilishi mumkin: avtomobil, kvartira, uy, doʻkon.
• Garov orqali ham shart bir xil: joriy qarz boʻlmasligi kerak.
• Garov shartnomasi boʻyicha ariza fuqarolik sudiga beriladi.

3-usul: sugʻurta polisi bilan 3 oygacha chiqish

2025-yil oxirida qabul qilingan oʻzgarish chet elga ishlash uchun ketayotganlarga yangi yoʻl ochdi:

• qarzdor davlat ijrochisiga ariza va sugʻurta polisini taqdim etadi;
• ijrochi chiqish cheklovini 3 oygacha toʻxtatib turadi (cheklov bekor qilinmaydi);
• polisning mavjudligi MIB tizimida avtomatik tekshiriladi;
• qarzdor qaytmasa va aliment qarzi yuzaga kelsa, sugʻurta kompaniyasi alimentni toʻlaydi.

Sugʻurta badali va shartlari sugʻurta kompaniyalari bilan MIB oʻrtasidagi bosh shartnomada belgilanadi — aniq narxni sugʻurtachidan soʻrang.

Qarzingiz boʻlmasa-yu, cheklov qoʻyilgan boʻlsa

Oliy sud maʼlumotiga koʻra, amaliyotda aliment qarzi boʻlmagan shaxslarga ham cheklov qoʻyilgan holatlar uchragan. Bunday holda:

1. MIBdan qarzdorlik haqida maʼlumotnoma oling.
2. Davlat ijrochisining harakati ustidan yuqori turuvchi MIB organiga shikoyat qiling.
3. Natija boʻlmasa — maʼmuriy sudga murojaat qiling.

Esda tuting

• Chet elga ketishdan oldin MIB orqali cheklov bor-yoʻqligini tekshiring — chegarada bilib qolish safarni buzadi.
• Alimentni rasmiy (bank yoki ijro orqali) toʻlang va kvitansiyalarni saqlang.
• Aliment miqdori daromadingizga mos boʻlmay qolsa, uni sud orqali kamaytirishni soʻrash mumkin: Aliment miqdorini oʻzgartirish.