Aliment qancha? Ishlaydigan va ishsiz otadan aliment miqdori, kalkulyator va sudga ariza namunasi

Ota-ona voyaga yetmagan farzandlarini taʼminlashi shart — bu Oila kodeksining 96-moddasida yozilgan. Ajrashganmi yoki yoʻqmi, farqi yoʻq: bolaga yordam bermayotgan ota yoki onadan aliment undirish mumkin. Quyida aliment qancha boʻlishi, ishsiz toʻlovchi holatida nima qilinishi va sudga qanday ariza yozishni koʻrsatamiz.

Aliment necha foiz?

Ota-ona oʻzaro kelisha olmasa, sud alimentni toʻlovchining ish haqi va boshqa daromadlaridan ulush sifatida undiradi (Oila kodeksi 99-modda):

Eng kam miqdor: har bir bola uchun aliment MHTEKMning 26,5% idan kam boʻlmasligi kerak. Hozir bu 360 400 soʻm. Masalan, ikki bola uchun kamida 720 800 soʻm.

Ishsiz yoki daromadi yashirin toʻlovchi

Koʻpincha toʻlovchi «rasman ishsizman» deydi. Bu alimentdan qutqarmaydi. Oila kodeksining 102-moddasiga koʻra quyidagi hollarda sud alimentni oyiga qatʼiy pul summasida belgilaydi:

• toʻlovchining daromadi tartibsiz yoki oʻzgaruvchan boʻlsa;
• daromadini pul bilan emas, mahsulot (natura) shaklida olsa;
• daromadidan ulush ushlab qolish imkoni boʻlmasa;
• rasmiy daromadi umuman boʻlmasa.

Qatʼiy summa ham har bir bola uchun eng kam miqdordan past boʻlishi mumkin emas.

Aliment uchun sudga qanday ariza beriladi

1. Kelishuvga harakat qiling. Ota-ona aliment toʻlash haqida notarial kelishuv tuzishi mumkin — bu sudsiz yoʻl.
2. Daʼvo arizasini tayyorlang (quyidagi shablondan foydalaning).
3. Sudga topshiring — tumanlararo fuqarolik ishlari boʻyicha sudga shaxsan yoki my.sud.uz (E-SUD) orqali onlayn.
4. Davlat boji toʻlanmaydi — aliment undirish daʼvolari bojdan ozod.
5. Sud qarori kuchga kirgach, ijro varaqasi Majburiy ijro byurosiga (MIB) yuboriladi va aliment toʻlovchining ish joyidan yoki daromadidan ushlab qolinadi.

[Sud nomi]ga

Daʼvogar: [Daʼvogar F.I.Sh.]
Manzil: [Daʼvogar manzili va telefoni]

Javobgar: [Javobgar F.I.Sh.]
Manzil: [Javobgar manzili (va ish joyi, maʼlum boʻlsa)]

DAʼVO ARIZASI
(voyaga yetmagan bolaning taʼminoti uchun aliment undirish toʻgʻrisida)

[Qisqacha holat]

Voyaga yetmagan farzandim:
[Bola(lar) F.I.Sh. va tugʻilgan sanasi]

Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksining 96, 99-moddalariga koʻra ota-ona voyaga yetmagan bolalariga taʼminot berishi shart. Kelishuv boʻlmaganda aliment sud tartibida undiriladi.

Yuqoridagilarga asosan, SOʻRAYMAN:
Javobgar [Javobgar F.I.Sh.]dan farzand(lar)im foydasiga, bola(lar) voyaga yetgunga qadar, [Soʻralayotgan miqdor] aliment undirishni.

Daʼvogar Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat boji toʻgʻrisida”gi Qonuni 8-moddasiga asosan aliment undirish toʻgʻrisidagi daʼvo boʻyicha davlat bojini toʻlashdan ozod.

Ilova:
1. Daʼvo arizasining javobgar uchun nusxasi.
2. Nikoh (yoki ajrim) haqidagi guvohnoma nusxasi.
3. Bola(lar)ning tugʻilganlik haqidagi guvohnomasi nusxasi.
4. Bola daʼvogar bilan yashashini tasdiqlovchi hujjat.
5. Javobgarning daromadi haqida maʼlumot (mavjud boʻlsa).

Sana: «___» __________ 20__ y.                Imzo: __________

Arizaga qoʻshiladigan hujjatlar

• arizaning javobgar uchun nusxasi;
• nikoh yoki ajrim guvohnomasi nusxasi;
• bola(lar)ning tugʻilganlik guvohnomasi nusxasi;
• bola siz bilan yashashini tasdiqlovchi hujjat;
• javobgarning daromadi haqida maʼlumot (bor boʻlsa).

Aliment toʻlanmasa

• Penya: qarz toʻlovchining aybi bilan boʻlsa, har bir kechiktirilgan kun uchun qarzning 0,1% i undiriladi (Oila kodeksi 142-modda).
• Chet elga chiqish cheklanadi: batafsil — Aliment qarzdorining chet elga chiqish taqiqini yechish.
• Uzoq muddat toʻlamaslik maʼmuriy va hatto jinoiy javobgarlikka olib keladi.

Vaziyat oʻzgarsa (daromad oshsa yoki kamaysa), aliment miqdorini sud orqali oʻzgartirish mumkin: Aliment miqdorini kamaytirish yoki koʻpaytirish.