Aliment miqdorini kamaytirish yoki koʻpaytirish: qaysi holatlarda sudga murojaat qilish mumkin (daʼvo namunasi bilan)

Hayot oʻzgaradi: toʻlovchi yangi oila quradi, kasal boʻlib qoladi yoki aksincha — daromadi bir necha baravar oshadi. Bunday hollarda aliment miqdorini sud orqali qayta koʻrib chiqish mumkin. Muhim qoida: sud qarori bilan belgilangan alimentni hech kim oʻzboshimchalik bilan kamaytira yoki toʻxtata olmaydi.

Qachon kamaytirish mumkin?

Oila kodeksining 105-moddasi aniq asoslarni sanaydi:

1. Toʻlovchining boshqa voyaga yetmagan bolalari bor va toʻliq miqdorda aliment undirilsa, ular aliment olayotgan boladan kamroq taʼminlanib qoladi.
2. Toʻlovchi nogiron boʻlib, moddiy jihatdan qiyin ahvolda.
3. Aliment oluvchi bolaning mustaqil daromadi bor (masalan, 14 yoshdan qonuniy ishlayotgan boʻlsa).
4. Bola toʻliq davlat yoki nodavlat muassasasi taʼminotida boʻlsa — sud toʻlovchining ahvoliga qarab kamaytirishi mumkin.

Kamaytirish sababi yoʻqolganda (masalan, toʻlovchi sogʻaysa), manfaatdor taraf alimentni yana qonundagi toʻliq miqdorda undirishni soʻrab sudga murojaat qilishi mumkin.

Qachon koʻpaytirish mumkin?

Oila kodeksining 99-moddasiga koʻra sud taraflarning moddiy yoki oilaviy ahvoli va boshqa eʼtiborga loyiq holatlarni hisobga olib miqdorni oshirishi mumkin. Amalda koʻp uchraydigan asoslar:

• toʻlovchining daromadi sezilarli oshgan;
• bolaning davolanish, oʻqish yoki alohida ehtiyojlari uchun xarajatlar koʻpaygan;
• toʻlovchi rasmiy daromadini kam koʻrsatib, haqiqiy daromadini yashirmoqda — bu holda qatʼiy summa soʻrash maqsadga muvofiq (102-modda).

Eslatma: har qanday holatda ham har bir bola uchun aliment 360 400 soʻm (MHTEKMning 26,5%) dan kam boʻlmaydi.

Sudga qanday murojaat qilinadi

1. Dalillarni yigʻing: daromad maʼlumotnomasi, tibbiy hujjatlar, boshqa bolalarning tugʻilganlik guvohnomalari, nogironlik maʼlumotnomasi — vaziyatingizga qarab.
2. Daʼvo arizasini yozing — quyidagi konstruktordan foydalaning.
3. Sudga topshiring: tumanlararo fuqarolik ishlari boʻyicha sudga shaxsan yoki my.sud.uz orqali.
4. Davlat boji: aliment undirish bilan bogʻliq daʼvolarda daʼvogar bojdan ozod. Toʻlovchi tomonidan beriladigan kamaytirish daʼvosi boʻyicha boj talab qilinishi mumkin — sud devonxonasida aniqlashtiring.
5. Qaror kuchga kirgach, yangi miqdor shu kundan qoʻllanadi va MIBga yuboriladi.

[Sud nomi]ga

Daʼvogar: [Daʼvogar F.I.Sh.]
Manzil: [Daʼvogar manzili va telefoni]

Javobgar: [Javobgar F.I.Sh.]
Manzil: [Javobgar manzili (va ish joyi, maʼlum boʻlsa)]

DAʼVO ARIZASI
(aliment miqdorini oʻzgartirish toʻgʻrisida)

[Avvalgi sud qarori (sana, raqam, sud)]ga asosan javobgardan farzand(lar) taʼminoti uchun [Hozirgi aliment miqdori] miqdorida aliment undirilmoqda.

Mazkur qaror chiqarilganidan keyin taraflarning moddiy va oilaviy ahvoli oʻzgardi:
[Oʻzgartirish sababi (holat qanday oʻzgardi)]

Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksining 99-moddasiga koʻra aliment miqdori taraflarning moddiy yoki oilaviy ahvoli va boshqa eʼtiborga loyiq holatlar hisobga olinib, sud tomonidan kamaytirilishi yoki koʻpaytirilishi mumkin.

Yuqoridagilarga asosan, SOʻRAYMAN:
Aliment miqdorini [Soʻralayotgan yangi miqdor] etib oʻzgartirishni.

Ilova:
1. Daʼvo arizasining javobgar uchun nusxasi.
2. Avvalgi sud qarori nusxasi.
3. Holat oʻzgarganini tasdiqlovchi hujjatlar (daromad maʼlumotnomasi, tibbiy hujjatlar va h.k.).
4. Davlat boji toʻlanganligi haqidagi kvitansiya (toʻlovdan ozod boʻlmasa).

Sana: «___» __________ 20__ y.                Imzo: __________

Koʻp beriladigan xatolar

• Toʻlovni toʻxtatib, keyin sudga borish. Sud qarorigacha eski miqdor amal qiladi — toʻlanmagan summa qarz boʻlib, unga kuniga 0,1% penya hisoblanadi.
• Ogʻzaki kelishuvga ishonish. Sobiq turmush oʻrtogʻingiz bilan ogʻzaki kelishsangiz ham, ijro varaqasi MIBda turibdi. Kelishuvni notarial yoki sud orqali rasmiylashtiring.
• Dalilsiz daʼvo. «Qiynalyapman» degan soʻzning oʻzi yetmaydi — har bir holat hujjat bilan isbotlanishi kerak.

Aliment miqdorini avval hisoblab koʻring: Aliment kalkulyatori.