Ўзбошимча қурилган уйга кадастр ҳужжати қилиш (амнистия) 2026: босқичлар, тўловлар ва муддатлар
Ўзбошимча эгалланган ер ва қурилган уйни қонунийлаштириш тартиби: 2026-йилдан кўриб чиқиш 150 кундан 50 кунга қисқарди, тўловни бўлиб тўлаш мумкин, ортиқча ер учун қатъий тўлов — Тошкентда 2 200 000 сўм.
- Тайёрлади: Билиб олинг таҳририяти
- 3 та расмий манба асосида
- Рақамлар 2026-йил 1-сентябрь ҳолатига долзарб
Қисқа жавоб
Ўзбошимча эгалланган ер ва унда қурилган уйга бўлган ҳуқуқни тан олиш 2024-йил 8-ноябрдан кучга кирган қонун асосида амалга оширилади. 2026-йилги ўзгартиришлар билан ҳужжатларни кўриб чиқиш муддати 150 кундан 50 кунга қисқарди, бир марталик тўловни бўлиб тўлаш ва 20 кун ичида 50% ини тўлаб қолганидан озод бўлиш имкони пайдо бўлди. Якка уйдаги ортиқча ер учун қатъий тўлов: Тошкентда 5 БҲМ, вилоят марказларида 3 БҲМ, бошқа шаҳарларда 2 БҲМ, қолган жойларда 1 БҲМ. Солиқ қарзи 30 БҲМ дан ошмаса, ариза рад этилмайди.
Мундарижа6
Йиллар давомида яшаб келинаётган, лекин ҳужжати йўқ уй — сотиб ҳам, мерос қилиб ҳам, гаровга ҳам қўйиб бўлмайди. Давлат бундай уйларни қонунийлаштириш имконини берди ва 2026-йилда тартибни анча соддалаштирди.
Ҳуқуқий асос
- «Ўзбошимча эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бино ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тўғрисида»ги Қонун — 2024-йил 8-ноябрдан кучда.
- 2026-йилда қонунга муддатларни қисқартириш ва тўловни енгиллаштириш бўйича ўзгартиришлар киритилди.
Босқичлар
- Ариза. Кадастр агентлигининг ахборот тизими орқали (ДХМ ёки онлайн).
- Хулосалар. 10 та ваколатли орган ўз маълумотларини тизимга киритади — 20 кун.
- Жамоатчилик муҳокамаси — 10 кун.
- Адлия органлари кўриб чиқади — 20 иш куни.
- Хабарнома. Ижобий хулоса бўлса, Кадастр агентлиги бир марталик тўлов ҳақида хабарнома юборади.
- Тўлов — бирданига ёки бўлиб-бўлиб.
- Ҳуқуқ эътирофи. Тўловни амалга оширганларнинг ҳуқуқлари ҳар чоракда вилоят Кенгаши қарори билан тан олинади, кейин кадастр ҳужжати расмийлаштирилади.
Тўловлар
Якка уйдаги ортиқча ер учун бозор қиймати ўрнига қатъий тўлов:
| Жойлашув | Ставка | Сумма |
|---|---|---|
| Тошкент шаҳри | 5 БҲМ | 2 200 000 сўм |
| Нукус ва вилоят марказлари | 3 БҲМ | 1 320 000 сўм |
| Бошқа шаҳарлар | 2 БҲМ | 880 000 сўм |
| Бошқа аҳоли пунктлари | 1 БҲМ | 440 000 сўм |
Енгилликлар (2026):
- бир марталик тўловни бўлиб тўлаш — туман солиқ инспексияси билан автоматлаштирилган тизимда шартнома тузилади;
- 20 кун ичида 50% тўланса, қолган қисмидан озод қилинади;
- тўланмаса, қарз солиқ инспексияси орқали ундирилади, лекин пеня ва жарима қўлланмайди;
- ариза берувчи вафот этган бўлса, шартномани яқин қариндоши имзолайди.
Солиқ қарзи
Ер ва мол-мулк солиғи бўйича қарз 30 БҲМ (13 200 000 сўм) дан ошмаса, ҳуқуқлар рад этилмасдан тан олинади. Ундан кўп бўлса — аввал қарзни камайтиринг.
Қачон қонунийлаштириб бўлмайди
- ер бошқа шахсга ажратилган ёки ауксионга чиқарилган;
- ер бўйича низо бор;
- суғориладиган қишлоқ хўжалиги ерида;
- муҳофаза зонасида — бундай ҳолда фақат тақиқланган зонадан ташқаридаги қисм тан олинади.
Янги қурилишни рухсатсиз бошламанг
Қонунийлаштириш аввал қурилган обектлар учун. 2026-йилда рухсатсиз қурилиш учун жавобгарлик, жумладан кўп қаватли уйлар бўйича катта жарималар ва жиноий жавобгарлик кучайтирилди. Янги қурилишни фақат рухсатнома билан бошланг.
Қонунийлаштирилган уй учун мол-мулк солиғи тўланади: Мол-мулк ва ер солиғи, имтиёзлар.
Кўп бериладиган саволлар
Қонунийлаштириш қанча вақт олади?
2026-йилги ўзгартиришлар билан ваколатли ташкилотлар хулосаси, жамоатчилик муҳокамаси ва адлия органлари кўриб чиқиши жами 50 кунгача қисқартирилди (аввал 150 кун эди).
Ортиқча ер учун қанча тўланади?
Якка тартибдаги уй-жой учун бозор қиймати ўрнига қатъий тўлов: Тошкентда 5 БҲМ (2 200 000 сўм), Нукус ва вилоят марказларида 3 БҲМ (1 320 000 сўм), бошқа шаҳарларда 2 БҲМ (880 000 сўм), бошқа аҳоли пунктларида 1 БҲМ (440 000 сўм).
Солиқ қарзим бор — рад этишадими?
Солиқ қарзи 30 БҲМ (13 200 000 сўм) дан ошмаса, ҳуқуқлар рад этилмасдан тан олинади.
Қайси ҳолларда қонунийлаштириб бўлмайди?
Ер бошқа шахсга ажратилган ёки ауксионга чиқарилган бўлса, ер бўйича низо бўлса, суғориладиган ерда ёки муҳофаза зонасида бўлса (тақиқланган зонада фақат ундан ташқаридаги қисм тан олинади).
Бу мақола кимгадир керак бўлиши мумкин
Манбалар
Мақола фойдали бўлдими?
Ушбу мақола фақат танишиш учун тайёрланган ва юридик маслаҳат ҳисобланмайди. Қоидалар ўзгариши мумкин — расмий манбаларда (lex.uz, gov.uz) текширинг.