Пенсия ёши ва стаж 2026: стаж етмаса нима қилиш керак, бола парвариши даври стажга қандай қўшилади
Пенсия ёши (эркаклар 60, аёллар 55), тўлиқ пенсия учун стаж (25/20 йил), стаж 7 йилдан кам бўлса нафақа (878 000 сўм), бола парвариши даври стажга қандай қўшилиши ва стажни тиклаш йўллари.
- Тайёрлади: Билиб олинг таҳририяти
- 5 та расмий манба асосида
- Рақамлар 2026-йил 1-сентябрь ҳолатига долзарб
Қисқа жавоб
Ўзбекистонда ёшга доир пенсия эркакларга 60 ёшда, аёлларга 55 ёшда тайинланади. Тўлиқ пенсия учун эркакларга 25 йил, аёлларга 20 йил стаж керак, камида 7 йил стаж билан тўлиқсиз пенсия берилади. Стажи 7 йилдан кам бўлганларга эркакларга 65, аёлларга 60 ёшдан ойига 878 000 сўм нафақа тўланади. Бола парвариши таътили ҳар бир бола учун 3 йилгача, жами 6 йилгача стажга қўшилади — лекин фақат меҳнат билан боғлиқ стаж камида 7 йил бўлса.
Мундарижа7
Пенсияга яқинлашганда кўпчилик бир хил саволга дуч келади: «Стажим етадими?». Айниқса, узоқ йиллар бола парвариши билан уйда бўлган аёллар ёки норасмий ишлаган эркаклар учун бу муҳим. Қуйида амалдаги қоидаларни ва стаж етмаганда нима қилиш мумкинлигини тушунтирамиз.
Пенсия ёши ва талаб қилинадиган стаж
| Эркаклар | Аёллар | |
|---|---|---|
| Пенсия ёши | 60 | 55 |
| Тўлиқ пенсия учун стаж | 25 йил | 20 йил |
| Тўлиқсиз пенсия учун минимал стаж | 7 йил | 7 йил |
| Стажсиз кексалар нафақаси ёши | 65 | 60 |
Тўлиқсиз пенсия — стаж 7 йилдан кўп, лекин 25 (20) йилдан кам бўлса, пенсия ишланган йилларга мутаносиб ҳисобланади.
Пенсия ва нафақа миқдорлари (2026-йил 1-июлдан)
- Ёшга доир энг кам пенсия: 983 000 сўм
- Иш стажига эга бўлмаган кексаларга нафақа: 878 000 сўм
Бу суммалар Президентнинг ПФ-115-сон Фармони билан 7% га оширилган.
Бола парвариши даври стажга қандай қўшилади
Пенсия стажига меҳнат билан боғлиқ бўлмаган айрим даврлар ҳам қўшилади. Улардан энг муҳими — бола парвариши таътили:
- ҳар бир бола 3 ёшга тўлгунга қадар;
- барча болалар бўйича жами кўпи билан 6 йил;
- шарт: меҳнат фаолияти билан боғлиқ умумий стаж камида 7 йил бўлиши керак;
- бу давр имтиёзли пенсия учун махсус стажга қўшилмайди.
Мисол
Аёлнинг умумий стажи 30 йил, шундан 8 йил давомида учта болани парваришлаш таътилида бўлган. Бола парвариши учун кўпи билан 6 йил ҳисобга олинади:
30 − 8 + 6 = 28 йил стаж
Бу 20 йиллик талабдан кўп — аёл тўлиқ пенсия олади.
Стаж етмаса нима қилиш керак
- Стажингизни текширинг. Пенсия жамғармаси бўлимида ёки my.gov.uz орқали шахсий ҳисобварақдаги стажингизни кўринг. Кўпинча эски йиллар тизимга киритилмаган бўлади.
- Ҳужжатларни тўпланг. Меҳнат дафтарчаси, архив маълумотномалари (эски корхоналар архивдан), иш ҳақи қайдномалари, ҳарбий гувоҳнома, диплом (кундузги ўқиш).
- Етишмаётган даврларни қўшинг: бола парвариши, ҳарбий хизмат, кундузги ўқиш каби меҳнат билан боғлиқ бўлмаган даврлар 7 йиллик меҳнат стажи бўлганда қўшилади.
- Ҳужжат йўқолган бўлса — ишлаганингизни гувоҳлар ва бошқа далиллар билан исботлаш учун судга юридик фактни аниқлаш ҳақида ариза бериш мумкин.
- Ишлашда давом этинг. Ҳар бир расмий ишланган ой стажга қўшилади.
- Стаж 7 йилга етмаса — 65 (эркаклар) ва 60 (аёллар) ёшда стажсиз кексалар нафақасига мурожаат қилинг.
Кутилаётган ўзгаришлар (лойиҳа)
2026-йил сентябрида Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Фармон лойиҳасини муҳокамага қўйди: минимал стажни 2034-йилгача ҳар йили 1 йилдан ошириб 15 йилга етказиш, пенсия ҳисобига олинадиган иш ҳақи даврини 5 йилдан 20 йилга узайтириш ва стажсиз кексалар нафақасини 68 ва 63 ёшдан тайинлаш таклиф қилинган. Бу ҳали қабул қилинмаган лойиҳа. Қабул қилинса, мақолани янгилаймиз.
Билиш фойдали
- Аёллар учун декрет ва бола парвариши таътили ҳақида: Декрет пули қандай ҳисобланади.
- Кам таъминланган оилалар учун: Болалар пули ва моддий ёрдам.
Кўп бериладиган саволлар
Пенсия ёши неча ёш?
Эркаклар учун 60 ёш, аёллар учун 55 ёш. Тўлиқ пенсия учун эркакларга 25 йил, аёлларга 20 йил иш стажи керак.
Стажим 7 йилдан кам бўлса пенсия оламанми?
Ёшга доир пенсия тайинланмайди, лекин эркаклар 65 ёшда, аёллар 60 ёшда иш стажига эга бўлмаган кексалар учун нафақа олади — 2026-йил 1-июлдан ойига 878 000 сўм.
Бола парвариши таътили стажга қўшиладими?
Ҳа, ҳар бир бола 3 ёшга тўлгунга қадар, лекин ҳаммаси бўлиб кўпи билан 6 йил. Шарт — меҳнат фаолияти билан боғлиқ умумий стаж камида 7 йил бўлиши керак. Бу давр имтиёзли пенсия учун махсус стажга қўшилмайди.
Энг кам пенсия қанча?
2026-йил 1-июлдан ёшга доир энг кам пенсия ойига 983 000 сўм.
Минимал стаж 15 йилга оширилдими?
2026-йил сентябрида минимал стажни 2034-йилгача босқичма-босқич 15 йилга етказиш таклифи жамоатчилик муҳокамасига қўйилган. Бу лойиҳа — ҳозирча амалдаги талаб 7 йил.
Бу мақола кимгадир керак бўлиши мумкин
Манбалар
Мақола фойдали бўлдими?
Ушбу мақола фақат танишиш учун тайёрланган ва юридик маслаҳат ҳисобланмайди. Қоидалар ўзгариши мумкин — расмий манбаларда (lex.uz, gov.uz) текширинг.